W dniach 8–9 marca bieżącego roku po raz kolejny odbyła się konferencja Warszawskie Dni Reumatologiczne, tym razem łącząca tematy reumatologii, endokrynologii i psychiatrii.

Wśród poruszanych tematów z zakresu endokrynologii prof. dr hab. n. med. Ewa Sewerynek omówiła nadczynność i niedoczynność przytarczyc, a dr Helena Jastrzębska, przedstawiając częsty problem nadczynności i niedoczynności tarczycy, podała niezwykle istotne zasady przygotowania chorych z zaburzeniami czynności tarczycy do badań z użyciem kontrastu jodowego. Spojrzenie na problem chorób tarczycy, szczególnie autoimmunologicznego zapalenia i chorób reumatycznych, poruszyła w swoim wystąpieniu dr n. med. Anna Felis-Giemza.

Nie zabrakło oczywiście dyskusji na temat witaminy D i osteoporozy – tematy te omówili prof. Ewa Marcinowska-Suchowierska, prof. Piotr Głuszko oraz  dr hab. n. med. Waldemar Misiorowski (osteoporoza u mężczyzn).

Rozpoznawanie hiperprolaktynemii stanowi niejednokrotnie przyczynę dyskusji, jak ją diagnozować i leczyć, dlatego problem ten był tematem prezentacji dr n. med. Marka Rosłona.

Ponieważ leczenie glikokortykosteroidami jest często związane z chorobami reumatycznymi,  temu problemowi poświęcono odrębną sesję. Zadania omówienia tego tematu podjęli się dr n. med. Alina Kuryłowicz prezentując problemy zagrożenia rozwojem  cukrzycy oraz dr n. med. Ryszard Pachucki, który przedstawił szeroko endokrynologiczne skutki glikokortykosteroidoterapii.

Nowy podział cukrzycy i zasady postępowania u chorych z cukrzycą omówił prof. Edward Franek, natomiast dr n. med. Maria Maślińska przedstawiła objawy ze strony układu mięśniowo-szkieletowego spowodowane cukrzycą. Prof. Beata Kos-Kudła założycielka Polskiej Sieci Guzów Neuroendokrynnych i Krajowego Rejestru Guzów Neuroendokrynnych GEP, w swoim wykładzie poświęconym guzom neuroendokrynnym  wykazała, że są to choroby częstsze niż zakładamy i niejednokrotnie nierozpoznawane, które jednak mogą mieć bardzo istotne implikacje kliniczne. Prelegentka zwróciła też uwagę na metody wyboru badań obrazowych oraz dobre doświadczenia związane z konsultacjami na drodze telekonferencji, które przeprowadza jej ośrodek czyli Klinika Endokrynologii Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego ŚUM w Katowicach, która uzyskała  tytułu europejskiego „Centrum doskonałości w leczeniu nowotworów neuroendokrynnych” (Center of Excellence).

 

Psychiatria jest również istotną dziedziną, niejednokrotnie powiązaną z chorobami reumatycznymi.

Praktyczne aspekty depresji przedstawił dr n. med. Sławomir Murawiec  jak i powiązanie depresji z zapalnymi chorobami reumatycznymi – temat ten omówił prof. Piotr Gałecki krajowy konsultant w dziedzinie psychiatrii.

 

Wśród chorób reumatycznych w kontekście problemów z zakresu psychiatrii na szczególną uwagę zasługuje toczeń neuropsychiatryczny, co  przedstawiła prof. Marzena Olesińska.

 

Jeśli chodzi o aspekty psychiatrii, bólu i chorób reumatycznych, to niezmiernie istotne jest zarówno kompleksowe podejście do leczenia chorób zapalnych w reumatologii na podstawie dominujących objawów choroby  – o czym mówiła prof. Brygida Kwiatkowska, jak i ważne są aspekty leczenia bólu, co było tematem wykładu dr Małgorzaty Malec-Milewskiej. Magister psychologii Małgorzata Ufnal omówiła natomiast nowe możliwości leczenia bólu przewlekłego, zwracając uwagę na rolę psychologa i na skuteczność terapii poznawczo – behawioralnych.

Ponieważ aktywność cytokin prozapalnych, m.in. IL-17, ma znaczenie w patogenezie chorób reumatycznych, przede wszystkim spondyloartropatii, ale jak dowiedziono ostatnio  niektórych objawów psychicznych, omówiono również znaczenie tej cytokiny oraz możliwości zastosowania terapii anty-IL-17. Leczenie biologiczne było tematem wykładu dr n. med. Małgorzaty Tłustochowicz, która przedstawiła zarówno dotychczasowe wyniki leczenia tocilizumabem (anty-IL-6), jak i poszerzenie możliwości podania leku nową drogą w formie podskórnej.

 

Wydaje się, że przyszłością medycyny jest skupianie się na poszczególnych problemach, a także ich interdyscyplinarne omawianie. Warszawskie Dni Reumatologiczne po raz kolejny były próbą takiego podejścia do współczesnej reumatologii.

 

Mamy nadzieję, że prezentowane wykłady poszerzyły wiedzę i dały praktyczne rozwiązania problemów powiązania chorób reumatycznych z zaburzeniami endokrynologicznymi, depresją czy obrazem zaburzeń neuropsychiatrycznych  powiązanych z toczniem rumieniowatym układowym.

 

Dr n. med. Maria Maślińska